İMMİB

İSTANBUL DEĞERLİ MADEN VE MÜCEVHERAT
İHRACATÇILARI BİRLİĞİ

2003 yılı Temmuz ayında kurulmuş olan İstanbul Değerli Maden ve Mücevherat İhracatçıları Birliği , Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı kuruluşu olarak faaliyete geçmiştir. 2007 yıl sonu itibarıyla 1.018 fiili üyesi bulunan birlik, üyelerinin menfaatlerini korumak ve değerli maden ve mücevherat ihracatımızı arttırarak sektörün yeni pazarlara ulaşmasını sağlamak amacıyla ihracatçılarımıza yardımcı olmayı hedeflemiştir.

Bu çerçevede, İstanbul Değerli Maden ve Mücevherat İhracatçıları Birliği'nin başlıca amaçları şunlardır:

İhracatı arttırmak,
Uluslararası alanda sektörün daha iyi tanıtılmasını sağlamak,
İhracatçıların mesleki ilişki ve faaliyetlerini düzenlemek,
İhracatla ilgili her türlü soruna çözüm bulmak amacıyla girişimlerde bulunmak,
Üye firmaların ihracat faaliyetlerine rehberlik yapmak.

İstanbul Değerli Maden ve Mücevherat İhracatçıları Birliği , üyelerinin ihracatlarındaki onay işlemlerinin yapılması ve istatistiklerinin tutulmasının dışında, yurtdışından gelen ithal taleplerini ilgili üretici ve ihracatçı üyelerine yönlendirmekte ve ayrıca Türk ihraç ürünlerinin dünya pazarlarında tanıtılması için yurtdışı uluslararası fuarlara ulusal katılımları düzenleyip bireysel katılımlara da destek vermektedir.

TÜRK DEĞERLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

Türk Mücevherat Sektörü

.....Türkiye'de değerli metallerden yapılmış ziynet eşyalarının ihracatı son 10 yılda önemli ölçüde artmıştır. Bu artışla Türkiye'nin endüstrideki sıralaması yükselmiş ve Türkiye bu konuda lider ülkelerden biri haline gelmiştir. Türkiye’de kuyumculuk sektörünün elinde her sene yaklaşık 400 ton altını ve 200 ton gümüşü işleyerek mücevherata dönüştürme kapasitesi vardır ancak bu kapasitenin tamamı kullanılmamaktadır. Türkiye dünya altın mücevherat üretiminde ilk 5 ülke arasında yer almakta, dünya mücevherat otoriteleri de Türkiye'yi İtalya'ya bir rakip olarak göstermektedirler. Uluslararası mesleki yayınlarda yer alan üretim ve kayıt rakamları da bu durumu doğrulamaktadır.

..... Halihazırda, 200 – 1500 arası kalifiye eleman çalıştıran 50'den fazla büyük şirket bulunmaktadır. Türk imalat sanayileri arasında en büyüklerinden biri olan değerli maden ve mücevherat sektörü, yaklaşık 250.000 kişiye istihdam olanağı sağlamaktadır.

.....Altın mücevherat üretim merkezi İstanbul'dur. Ancak Ankara ve İzmir'de de sektör üretimi yoğun bir şekilde devam etmektedir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da bulunan bazı şehirlerde de altın mücevherat üretimi yapılmaktadır. 1995 yılında İstanbul'da bir Altın Borsası kurulmuş olup 2002 Şubat ayında da bir altın rafinerisi üretime başlamıştır.

Türkiye'nin Yarı Değerli Taşları

.....Kesin bir tanımlaması olmamakla birlikte elmas, yakut, afir ve zümrüt dışında kalan, kuyumculuk ve süsleme sektöründe kullanılan mineral ve taşlar yarı kıymetli taşlar sınıfında yer alırlar. Yarı kıymetli taşlar kuyumculuk ve süsleme eşyası yapımında ağırlıklı olarak kullanılırlar. Kuyumculukta genellikle gümüş ile birlikte kullanılan mineral ve taşlar, yarı kıymetli taşlar olarak tanımlanagelmişlerdir. Altın ile kullanılan, ancak dünya çapında gelişmiş kullanılma alışkanlığı yaratılamadığı için pazarda önemli yer tutmayan özel taşlar (oltu taşı, irize opal) da yarı kıymetli taşlar grubunda yer alırlar.

.....Kuyumculuk sektöründe özellikle son yıllarda büyük ilgi görmeye başlayan yarı kıymetli taşların bir bölümü Türkiye'de var; jeolojik oluşum koşulları düşünüldüğünde başka türde taşların bulunma olasılığı da çok yüksek. Ancak Türkiye'de üretim potansiyeli bulunan yarı kıymetli taşların daha sağlıklı değerlendirilebilmesi için öncelikle konuyla ilgili eğitimin yaygınlaştırılması ve yatakların bulunduğu yörelerde yaşayanların bilinçlendirilmeleri gerekiyor.

.....Ankara, İstanbul ve İzmir'deki atölyeler taş üzerinde basit kesme, şekillendirme ve yontma işlemleri yaparken değerli ve yarı-değerli taşlar ve metaller pazarındaki küçük ölçekli bazı firmalar da üretim faaliyetlerinde bulunmaktadır. Ülkemizde son on yılda yapılan yatırımların amacı yarı-değerli taşlar için kazı yapacak tesisleri kurmak olmuştur. KOSGEB'in Kars'ta Obsidyen (doğal cam) taşından bijuteri üretimi gerçekleştirilmesi projesi söz konusu tesislerin bir örneğini teşkil etmektedir.

2008 YILI OCAK-ARALIK DÖNEMİ DEĞERLİ MADEN & MÜCEVHERAT İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Altın, son yıllardaki ciddi fiyat artışlarıyla, geniş kitleler için tasarruflarını korumanın en güvenli yolu haline gelmiştir. Yatırımcılar, dünyanın en büyük altın üreticisi Güney Afrika’da üretimin düşmesine karşın, altını, enflasyon ve dolara karşı güven sağlayan, spekülatif değil emin ve kalıcı bir kazanç kaynağı ve önemli bir yatırım aracı olarak görmektedir. Dünya genelinde pek çok ülkede, orta sınıfın, önemli boyutlarda mücevher satın almaya başladığı görülmektedir. Bu nedenle dünyanın en eski yatırım aracı olan altının Ons fiyatı, son 6 yıldır düzenli bir şekilde yükselişini sürdürmüş ve 2008 Mart ayında rekor seviye olan 973 doları görmüştür.

2008 Yılı Altın Fiyatları (ABD $/Ons)

Altın
Kaynak: İstanbul Altın Borsası – Kapanış fiyatları (ABD$/Ons)

Yukarıda yer alan tabloda, 2008 yılı içindeki altın fiyatları incelenmektedir. Bu kapsamda, 2008 yılı başında 885.5 dolar olan altının ons fiyatı, Mart ayında en yüksek noktasına ulaşmış, onu takip eden dönemde dalgalanarak, seneyi 839.4 dolardan kapatmıştır.

Öte yandan 2 Ocak 2009 tarihinde 851 dolara ulaştıktan sonra, 5-9 Ocak 2009 tarihleri arasında ortalama 866 dolar olarak gerçekleşmiştir.

Diğer taraftan 2009 yılı, global ekonomik krizin etkilerinin net olarak görüleceği bir yıl olacaktır. Bu dönemde petrol ve türevleri ile emtiaya olan talebin düşük kalması ve mevcut pozisyonların korunmasına yönelik bir yatırım stratejisi izlenmesi beklenmektedir. Bu nedenle altın fiyatlarının piyasa şartlarının getirdiği arz-talep dengelerine göre yön bulması beklenmektedir. Bu çerçevede yatırımcıların ABD ve Avrupa’dan gelecek ekonomik veriler ile tedbirleri iyi takip etmesi gerekmektedir.

2008 Yılı Değerli Maden & Mücevherat İhracatımız

Tüm bu gelişmeler ışığında 2008 yılında Değerli Maden & Mücevherat ihracatımız, 2007 yılına göre %1,8 oranında artış göstererek 1.5 milyar dolara ulaşmıştır.

“Altından Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası” ürün grubu, anılan dönemde 1.32 milyar dolarlık ihracatla yine ilk sırada yer almıştır. Anılan ürün grubunu, 81.3 milyon dolarla “Gümüşten Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası”, 37 milyon dolarla “Kıymetli Metallerin veya Kıymetli Metaller ile Kaplama Metallerin Döküntü Artıkları”, 17.4 milyon dolarla “İşlenmemiş veya Yarı-işlenmiş Altın”, 15.1 milyon dolarla “Saatler, Aksam ve Parçaları”, 13.1 milyon dolarla “Taklit Mücevherci Eşyası” ve 7.2 milyon dolarla “Tabii İnci veya Kültür İncileri” ihracatı takip etmiştir.

Avrupa Birliği ülkeleri, bahse konu dönemde 497.8 milyon dolarla Değerli Maden ve Mücevherat ihracatımızın en fazla yapıldığı ülke grupları arasında ilk sırada yer alırken, bu ülkelere yönelik ihracatımızda, 2007 yılına göre %6,8 oranında bir artış kaydedilmiştir.

Yakın Orta Doğu Asya ülkeleri 396.6 milyon dolarla ikinci (%20,4 artış), Diğer Avrupa ülkeleri 334.6 milyon dolarla (%16,8 artış) üçüncü sırada, Kuzey Amerika ülkeleri 176.0 milyon dolarla üçüncü (%39.8 azalış) dördüncü sırada yer almışlardır. Değerli Maden ve Mücevherat ihracatının gerçekleştirildiği diğer önemli ülke grupları arasında Kuzey Afrika ülkeleri (37.1 milyon dolar) ve Diğer Asya ülkeleri (34.6 milyon dolar) bulunmaktadır.

2008 yılında, Değerli Maden ve Mücevherat sektörü ihracatımızı ülke bazında inceleyecek olursak; ilk sırada 319.6 milyon dolarla Birleşik Arap Emirlikleri’nin yer aldığını görebiliriz. Bahse konu ülke, geçen yılın aynı dönemine oranla %21,6 artış göstermiş olup, sektörün toplam ihracatı içerisinde %21,2’lik bir paya ulaşmıştır.

Bahse konu ülkeyi sırasıyla 161,9 milyon dolarla Amerika Birleşik Devletleri (%42 azalış), 142.0 milyon dolarla Rusya Federasyonu (%40 artış), 91.6 milyon dolarla Almanya (%23,8 artış) ve geçen seneki seviyesi 63,4 milyon dolarla İtalya takip etmiştir.

Altından Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası

2008 yılı Altından Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası ihracatımız, 2007 yılının aynı dönemine göre %5,42 oranında artışla, 1.32 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

Ülkemizden önemli miktarlarda Altından Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası alımı yapan Birleşik Arap Emirlikleri 2008 yılı genelinde 302,8 milyon dolarla ( %24 artış) birinci sırada yer almıştır. ABD, (bir önceki yıla göre %45,3 azalış) 145,4 milyon dolarla ikinci sırada yer almıştır. Sözkonusu ülkeyi sırasıyla Rusya Federasyonu 134,4 milyon dolar (%39,5 artış), Almanya 74,9 milyon dolar (%34,5 artış), İtalya 58,1 milyon dolar (%0.5 azalış), Polonya 53,3 milyon dolar (%52,1 artış), Kazakistan 50,3 milyon dolar (%53,3 artış), Litvanya 41,7 milyon dolar (%6,0 azalış), Azerbaycan-Nahcivan 37,3 milyon dolar (%67,2 artış), İsrail 35,7 milyon dolar (%3,7 azalış), İspanya 31,4 milyon dolar (%29,5 azalış) izlemiştir. Libya, Letonya, Türkmenistan, Hong Kong, İngiltere ve Irak Altından Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası ihracatının yapıldığı diğer önemli ülkeler olmuşlardır.

Sözkonusu ürün grubunda ABD’ye yapılan ihracatın GTS’den çıkarılıp gümrük vergisine tabi olması, %45 oranında bir azalışa neden olmuştur. Alternatif pazar arayışları sonucu, Rusya Federasyonu, Polonya, Kazakistan, Azerbaycan-Nahcivan, Türkmenistan ve Tacikistan’a önemli oranlarda artışlar kaydedilmiştir.

Diğer taraftan, sektörde önde gelen ihracatçı firmalarımız, Türki Cumhuriyetlerindeki satın almacıların ciddi miktarlardaki alımlar için kendilerine yöneldiklerini belirtmiş ve bu ülkelere Altından Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası ihracatımızın önemli oranlarda arttığını bildirmişlerdir.

Gümüşten Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası

Gümüşten Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası ihracatımız, 2008 yılında 81.3 milyon dolar olarak gerçekleşerek, 2007 yılına oranla % 25,8 oranında artış göstermiştir.

ABD, 13.5 milyon dolar ve %25,5 bir artışla sektör ihracatının yapıldığı en önemli ülke olmuştur. Romanya’ya 9.5 milyon dolar (%9,8 azalış), Almanya’ya 6.2 milyon dolar (%36,7 artış), Gümüşten Mamul Mücevherci ve Kuyumcu Eşyası ihracatı gerçekleştirilirken; 4,2 milyon dolarla (57,31 artış) Rusya Federasyonu, 3.8 milyon dolarla (%24,6 artış) Polonya, 3,5 milyon dolarla (%204,4 artış) Birleşik Arap Emirlikleri ve 3,1 milyon dolarla (%41,2 artış) İspanya sektör ihracatının yapıldığı diğer önemli ülkeler olmuşlardır.

Sözkonusu ürün grubuna yurtdışından gelen taleplerin artması, ihracata olumlu yansımıştır. Rusya Federasyonu (%57), BAE (%204), Ukrayna (%117), Panama (%100) ve Beyaz Rusya’ya (%70) yapılan ihracatlarda önemli oranlarda artışlar kaydedilmiştir.

Kıymetli Metallerin veya Kıymetli Metallerle Kaplama Metallerin Döküntü Artıkları

2008’de Kıymetli Metallerin veya Kıymetli Metallerle Kaplama Metallerin Döküntü Artıkları ihracatımız, 2007 yılına göre %10,2 azalışla 37.0 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Belçika, 28.0 milyon dolarla, sözkonusu ürünün en önemli alıcısı durumundadır. Belçika’ya ihracatımız 2008 yılında %6 oranında artmıştır. İsviçre 7.1 milyon dolarla ikinci sırada yer alırken, bu ülkeye yapılan ihracatımızda %31’lik artış kaydedilmiştir.

Sözkonusu ürün grubunda Almanya ve İtalya’nın alımlarını sırasıyla %89 ve %44 oranlarında azalttıkları, ABD (%532 artış), Hollanda (%100 artış) ve Malezya’nın da (%100 artış) önemli oranlarda arttırdıkları gözlenmiştir.

İşlenmemiş veya Yarı İşlenmiş Altın

İşlenmemiş veya Yarı İşlenmiş Altın ihracatımız, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, 2007 yılının aynı dönemine göre %77,6 azalışla 17.4 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2007 yılında ülkemizden 56.8 milyon dolarlık ithalat yapan İsviçre’nin 2008 yılında ülkemizden alım yapmaması, yine sözkonusu ürün grubu ihracatının önde gelen ülkelerinden BAE’nin alımını %31,8 düzeyinde azaltması, İşlenmemiş veya Yarı İşlenmiş Altın ihracatımıza olumsuz etki etmiştir. Öte yandan, 2007 yılı Temmuz ayından bu yana Kışladağ Altın Madeni’nde üretim yapılamamakta, bu durum düşüşte önemli bir rol oynamaktadır.

2008 yılında, İşlenmemiş veya Yarı İşlenmiş Altın ihraç edilen ülkelerden, ilk sırada yer alan Birleşik Arap Emirlikleri’ne bir önceki yıla göre %31,89 azalışla 9,9 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirilmiştir. AHL Serbest Bölge 4.9 milyon dolarla (%2,3 azalış) ikinci sırada yer alırken, Almanya 956 bin dolarla (%36,2 artış) üçüncü sırada yer almıştır.

Saatler, Aksam ve Parçaları

Saatler, Aksam ve Parçaları ihracatımız 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, bir önceki yıla göre %25,4 oranında artış kaydederek, 15 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Almanya 5.7 milyon dolar (%105,6 artış), Rusya Federasyonu 2.1 milyon dolar (%15,2 artış), Hollanda 836.1 milyon dolarla (%12,09 azalış) ihracatta önde gelen ülkeler arasında yer alırken, bu ülkeleri sırasıyla, Kazakistan, Avusturya, Birleşik Arap Emirlikleri, İsviçre, Fransa ve İngiltere takip etmiştir.

Sözkonusu ürün grubu ihracatında önde gelen ülkelerden Almanya (%105 artış), Avusturya (%129 artış) ve İngiltere’nin (%80 artış) alımlarını önemli ölçüde arttırmaları, sektör ihracatına olumlu yansımıştır.

Taklit Mücevherci Eşyası

Taklit Mücevherci Eşyası ihracatımız, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, 2007 yılının aynı dönemine oranla %21,5 oranında artış göstererek 13.1 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

2008 yılında Taklit Mücevherci Eşyası ihraç edilen ülkelerden Almanya 2.2 milyon dolarla birinci sırada yer almış, bu ülkeyi 2.1 milyon dolarla İtalya ikinci sırada izlemiş ve bu ülkeye yapılan ihracatta %66,7 oranında artış yaşanmıştır. Yunanistan (818 bin dolar), Amerika Birleşik Devletleri (622 bin dolar), Suriye (594 bin dolar) ve Romanya (455 bin dolar) Taklit Mücevherci Eşyası ihracatının yapıldığı diğer önemli ülkeler olmuşlardır.

Sözkonusu ürün grubuna yurtdışından gelen taleplerde önemli oranlarda artışlar gözlenmiştir. Buna göre İtalya’ya %66.7, Yunanistan’a %48.8, İspanya’ya %38.3, Rusya Federasyonu’na %222 oranında artışlar kaydedilirken, 2007 yılında ülkemizden 13 bin dolarlık ithalat yapan Suriye, 2008 yılında 594 bin dolarlık alım gerçekleştirmiştir.