|
||
|
||
|
 |
 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
İSTANBUL DEMİR ÇELİK İHRACATÇILARI BİRLİĞİ İstanbul Demir Çelik İhracatçıları Birliği, İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği bünyesinde yer almak üzere 20 Ekim 2005 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak hayata geçmiştir. Birlik, Demir-çelik sektörünün, kendi sorunlarını daha iyi çözebilmesini, ABD ve AB pazarlarında rakipleriyle daha iyi rekabet edebilmesini, sektörle ilgili kararların daha etkin ve hızlı alınmasını sağlamayacak bir yapıyı kurmayı hedeflemektedir. ÜRETİM Türkiye’de demir çelik üretimi, ilk olarak 1928 yılında savunma sanayinin çelik ihtiyacını karşılamak amacıyla Kırıkkale’de MKE’de başlamıştır. Türkiye’nin ilk entegre demir çelik tesisi olan Karabük Demir Çelik Fabrikaları (KARDEMİR), sanayinin temel girdilerinden yassı çelik talebini karşılamak üzere de Ereğli Demir Çelik Fabrikaları (ERDEMİR) 1965 yılında faaliyete geçmiştir. Şu anda ERDEMİR bünyesinde faaliyet gösteren Türkiye’nin üçüncü entegre tesisi, İskenderun Demir Çelik Fabrikaları (İSDEMİR) ise 1977 yılında kurulmuştur. Entegre tesislerin kurulmasının ardından artan çelik ihtiyacını karşılamak üzere ülkemizde elektrik ark ocaklı tesisler de faaliyete geçmeye başlamıştır. Ülkemizde 1980 yılında başlayan serbest piyasa ekonomisine geçiş ile ulusal ve küresel ticarette liberalleşme eğilimleri, Türk demir çelik sektörüne büyük bir ivme kazandırmıştır. Bu yıllarda, ark ocaklı tesislerin artması ile birlikte sektör, ihracata daha fazla yönelmiştir. Öte yandan, Gümrük Birliği anlaşmasının ardından Avrupa Birliği ile 1996 yılında imzalanan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Serbest Ticaret Anlaşması ile Toplulukla mevcut gümrük vergilerinin karşılıklı olarak kaldırılması, dış pazarlardaki rekabet gücünü daha da artırmıştır. Türk demir çelik sektöründe üretim, her birinin yıllık kapasitesi 1.000.000 ton ile 3.000.000 ton arasında değişen üç adet entegre tesis ve kapasiteleri 60.000 ton ile 2.000.000 ton arasında değişen 16 adet Elektrik Ark Ocaklı (EAO) tesiste gerçekleştirilmektedir. 2003 yılında 22.9 milyon ton olan ülkemizin toplam ham çelik üretim kapasitesi, 2004 yılında 23,5 milyon tona çıkmıştır. 2004 yılında toplam ham çelik üretim kapasitesinde uzun ürünler yüzde 85, yassı ürünler yüzde 13 ve vasıflı çelik ürünleri yüzde 2 pay almıştır. Üretimin %71,5’i Elektrikli Ark Ocaklarında, %28,5’i ise entegre tesislerde gerçekleştirilmektedir. Uzun ürünler Türkiye üretiminde 17.084 milyon ton ve %83’lük payla ilk sırada yer almaktadır. Öte yandan ham çelik üretiminin 3.03 milyon tonu yassı ürünlere ve 362 bin tonu ise vasıflı çeliğe dönüştürülmüştür. Demir çelik ürünlerinin ülkemizin toplam ihracatı içerisindeki payı 1981 yılında %1,9 iken 2004 yılında % 11.9’a yükselmiştir. Diğer taraftan, 1980 yılında % 0.6 olan Türkiye’nin dünya çelik üretimi içindeki payı, 2004 yılında %2 seviyesine ulaşmıştır. 2004 yılı ülkemiz kişi başı nihai çelik tüketimi, geçen yıla kıyasla % 12.1 civarında bir artış göstermiş ve 224 kg’ye yükselmiştir. Demir çelik sektörümüzün önemli ürünleri arasında Filmaşin, Çubuk, Profil, Tel ve Çiviyi kapsayan Uzun Mamuller, Yassı Mamuller, Boru ve Bağlantı parçaları, Dövme Taslak ve Döküm Mamuller yeralmaktadır 2008 YILI OCAK – ARALIK DÖNEMİ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ I) SEKTÖRDE GENEL GÖRÜNÜM Çelik Piyasası Genel Durum: Dünya genelinde 2008 yılı çok farklı gelişmelerin olduğu bir yıl olmuştur. Çoğu parametrenin, sektörlerin önde gelenlerince bile tam olarak tahmin edilemediği, emtia fiyatlarında muazzam artışların görüldüğü, bundan dolayı da nihai ürün fiyatlarının oldukça yükseldiği bir dönemin hemen ardından, ABD merkezli ekonomik krizin dünya genelindeki yansımalarının hissedilmeye başlanması ile petrol ve emtia fiyatlarında talep yetersizliği neticesinde ciddi düşüşler yaşanmıştır. 2008 yılının ilk yarısında 1.550 $’a kadar çıkan inşaat demiri ihraç fiyatı, 1.350 $’a kadar çıkan çelik kütük satış fiyatı, 750 $ seviyelerine kadar yükselen demir çelik hurda alış fiyatı, piyasanın 2008 yılının özellikle Eylül ayıyla birlikte ters bir döneme girmesi neticesinde, çok ciddi şekilde düşüş göstermiş ve inşaat demiri fiyatı 350-450 $ bandına kadar gerilemiştir. Aynı şekilde, 2009 ilk yarısında ons (28,34 gr.) bazında 1.000$’ın üzerine çıkan altın fiyatı, 2009 yılı Eylül ayı ile birlikte 750 $ seviyelerine kadar gerilemiştir. Bunun gibi bakır 8500 $/ton’dan 2500 $/ton’a, alüminyum 5000 $/ton’dan 1500 $/tona kadar gerilemiştir. Sanayinin en önemli girdi maliyetlerinden petrol fiyatları da 2008’in ilk yarısında 146 $/varil’den (1 varil = 159 lt) 32 $/lt’ye kadar gerilemiştir. Söz konusu durumun temelinde, 2007 yılının ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde mortgage krizi olarak başlayan ekonomik krizin, özellikle 2008 yılının Eylül ayında doruğa ulaşması ve artık ABD eksenli bir ekonomik krizin ötesinde, tüm dünyayı etkisi altına alan küresel ölçekli ciddi bir finansal krize dönüşmesi yatmaktadır. Bu süreçle, krizden etkilenen ülkeler ekonomik yapılarına uygun çeşitli ekonomik tedbirler almışlar ve almaya da devam etmektedirler. Bu çerçevede, ülkemizde T.C Merkez Bankası’nın faiz indirimine gitmesi, döviz satım ihaleleri düzenlemesi, resmi munzam karşılık oranlarını düşürmesi, KOBİ’lere “0” faizli uzun vadeli kredi kullandırılmaya başlanması, sosyal güvenli prim affı gibi çeşitli tedbirler hayata geçirilmiştir. İmalat sanayinde, sözkonusu ekonomik kriz etkisini 2008 yılı Eylül ayından itibaren kendini ciddi olarak hissettirmeye başlamış, bu kapsamda birçok fabrika üretim durdurma, vardiya sayısını azaltma, işçilerini ücretsiz izne ayırma, işçi çıkarma yoluna gitmiştir. Genel hatlarıyla yukarıda özetlenen kriz ortamında, dünya ham çelik üretimi, özellikle Eylül, Ekim ve Kasım aylarında ivme kaybetmiş, 2008 yılı ilk 11 aylık ham çelik üretiminde 2007 yılına göre sadece %0,9 oranında bir artış gerçekleşerek dünya ham çelik üretimi 1.224 milyon ton seviyesine çıkmıştır. Çin Halk Cumhuriyeti %2,6 artış ve 462,9 milyon ton ham çelik üretimi ile birinci sırada yer alırken, Japonya %1,3’lük artışla 111,2 milyon tonluk üretim gerçekleştirmiştir. ABD, Rusya, Almanya, Ukrayna, İtalya, İspanya ve Fransa’da ise ham çelik üretiminde net azalışlar yaşanmıştır. 11 aylık bu dönemde Türkiye ise %6’lık ham çelik üretim artışı ile birlikte 25,05 milyon tonluk üretim gerçekleştirmiştir. 2001 yılında 850,3 milyon ton olan dünya çelik üretimi, son 7 yıllık dönemde %58 oranında artış göstererek, 2007 yılında 1.343 milyon tona ulaşmıştır. (Rapor yazıldığı sırada 2008 yılı üretim rakamı açıklanmamıştır.) Çelik üretiminin en fazla olduğu ülkeler 2007 yılında da Çin, Japonya ve ABD şeklinde sıralanmıştır.
Kaynak:IISI Ayrıca, Çin yerli çelik sanayisini korumak adına ihracat vergilerini arttırmasının ardından, piyasalardaki durgunluğu dikkate alarak, Çin çelik sektörünü canlandırmak için 1 Aralık 2008 tarihinden geçerli olmak üzere, filmaşin, inşaat demiri ve boru dışında kalan demir çelik ürünlerinin ihracat vergilerini sıfırlamışlardır. Çin hala dünya çelik üretiminin en önemli aktörü konumundadır. II) 2008 YILI OCAK – ARALIK DÖNEMİ İHRACAT RAKAMLARI GENEL DEĞERLENDİRME Demir Çelik ihracatımız, 2008 yılında, geçen yıla göre miktarda %21,2 artarak 19,65 milyon ton olurken, değerde de %70,5 artarak 19,37 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Uzun Mamuller 11,5 milyar dolarla 2008 yılında en fazla ihraç edilen ürün olmuştur. Söz konusu ürün grubunu sırasıyla, 2,09 milyar dolarla Demir Çelik Boru ve Boru Bağlantı Parçaları, 2,02 milyar dolarla Demir Çelik Kütük ve 1,33 milyar dolarla Yassı Hadde Mamulleri izlemiştir. Yakın ve Orta Doğu Asya ülkeleri, 9,725 milyar dolar ve %50,2 payla, 2008 yılında Demir Çelik Ürünleri ihracatının en fazla yapıldığı ülke grubu olmuş, bu ülke grubunu sırasıyla, 4,25 milyar dolar ve %21,9’lik payla Avrupa Birliği ülkeleri, 1,78 milyar dolarla (%9,2 pay) Kuzey Afrika ülkeleri, 1.04 milyar dolarla (%5,3 pay) Diğer Avrupa ülkeleri, 888,3 milyon dolarla (%4,6 pay) Kuzey Amerika ülkeleri izlemiştir. 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, değer bazında Yakın ve Orta Doğu Asya ülkelerine %144,5, Diğer Avrupa ülkelerine %17,4, Kuzey Amerika ülkelerine olan ihracatta ise %144 ve Kuzey Afrika ülkelerine de %78,6 oranlarında artışlar kaydedilirken, Avrupa Birliği ülkelerine yapılan Demir Çelik mamulleri ihracatımızda, değer bazında bir önceki yılın eş dönemine göre %4,4 oranında azalma meydana gelmiştir. Birleşik Arap Emirlikleri 5 milyar 495 milyon dolarla (%192 artış) 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, sektör ihracatının en fazla yapıldığı ülke olurken, Romanya 841,9 milyon dolarla (%31,5 artış) ikinci, ABD 815,9 milyon dolarla (%162 artış) üçüncü, Katar 806,7 milyon dolarla (%162 artış) dördüncü sırada yer almıştır. Suudi Arabistan (780 milyon dolar, %193 artış), Cezayir (566 milyon dolar, %104 artış), Irak (563,7 milyon dolar, %34,7 artış), Fas (489,4 milyon dolar, %48,8 artış), İngiltere (458,8 milyon dolar, %2,2 artış), Almanya (451,8 milyon dolar, %15,7 artış), İtalya (414 milyon dolar, %11,6 azalış) ihracatın yapıldığı diğer önemli ülkeler olmuşlardır. DEMİR ÇELİK ÜRÜNLERİ ALT ANA GRUP DEĞERLENDİRMELERİ 1) DEMİR ÇELİK KÜTÜK 2008 yılı Ocak- Aralık döneminde demir çelik kütük ihracatı, miktarda %57,2 artış, değerde ise %149,9 oranında artarak 2 milyon 463 bin ton karşılığı 2 milyar 19 milyon dolar olmuştur. Söz konusu ürün grubu ihracatında, Suudi Arabistan’ın 441,2 milyon dolar (%174 artış) ile ilk sırada, Fas’ın 286,5 milyon dolarla (%95,3 artış) ikinci sırada ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin 275,7 milyon dolarla (%277,8 artış) üçüncü sırada yer aldığı görülmektedir. 2) DEMİR ÇELİK ÇUBUK Demir Çelik Çubuk (İnşaat Demiri) ihracatında 2008 yılında olumlu gelişmeler yaşanmıştır. 2008 Ocak-Aralık döneminde, söz konusu ürün ihracatı, miktarda %20,2 artarak 10,5 milyon tona, değerde de %88,3 artarak 9,17 milyar dolara ulaşmıştır. Bu mal grubunda, Birleşik Arap Emirlikleri 4 milyar 962 milyon dolarlık ihracatla (%187,4 artış) birinci, Katar 593,9 milyon dolarla (%124 artış) ikinci, Irak 278,2 milyon dolarla (%40,5 artış) ile üçüncü sırada yer alırken, Romanya 265,2 milyon dolarla (% 34,7) dördüncü sırada yer almıştır. Aşağıdaki tabloda, sözkonusu ürün grubunun 2003 yılından itibaren gerçekleştirdiği ihracat seyri görülmektedir.
2008 Aralık ayına damgasını vuran önemli gelişme ise ABD’nin Türkiye’den ithal edilen “inşaat demiri” ithalatına karşı yürütülen 2.Gözden Geçirme Soruşturması (2nd Sunset Review) çerçevesinde ABD Uluslararası Ticaret Komisyonu Türkiye’den ithal inşaat demirine yönelik anti-damping önleminin kaldırılmasına hükmetmesidir. Bu kararın 5 Ocak 2009 tarihinde ABD Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle birlikte 2009 yılı için demir/çelik çubuk ihracatımızın artması beklenmektedir. 3) DEMİR ÇELİK FİLMAŞİN 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, Filmaşin ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre miktarda %26 ve değerde de %79,3 oranında artışla, 983,1 bin ton karşılığı 795,4 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 08 Mayıs 2008 tarihinde Avrupa Birliği’nin Çin, Moldova ve Türkiye’den ithal edilen filmaşine karşı başlattığı anti-damping soruşturması çerçevesinde, 2008 yılı Aralık ayı içerisinde, Avrupa Komisyonu Çin ve Moldova’ya %25 oranında geçici anti-damping vergisi uygulanmasına karar verirken, Türkiye’ye geçici anti-damping vergisi uygulanmamasına hükmetmiştir. Sözkonusu soruşturmanın kesin sonuçları (Definitive Determination) 2009 yılı Ağustos ayı başında açıklanması beklenmektedir.
2008 yılında ABD 126,7 milyon dolarla (%2.235 artış) filmaşin ihracatını en fazla gerçekleştirdiğimiz ülke olurken, bu ülkeyi, 113,1 milyon dolarla (%934 artış) Birleşik Arap Emirlikleri, 101,5 milyon dolarla (%35,7 artış) İtalya ve 67,3 milyon dolarla (%41,5 artış) Romanya izlemiştir. 4) YASSI HADDE MAMULLERİ 2008 yılında, Demir Çelik Yassı Mamullerde ihracat, miktarda %11,25, değerde %48,3 artış göstermiştir. Bu artışlar sonucunda, bu mal grubundan 1 milyon 345 bin ton karşılığı 1,33 milyar dolarlık ihracat yapılmıştır. 4-a) Sıcak Hadde Yassı Mamuller Sıcak Hadde Yassı Mamulleri ihracatı, bir önceki yılın eş dönemine göre, miktarda %56,4, değerde de %124 oranında artarak, 848,4 bin ton karşılığı 777,4 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2008 yılında bu ürün grubu ihracatında ilk sırada yer alan ABD, ülkemizden, miktarda %8.407 artışla 201,6 bin ton, değerde de %16.987 artışla 233,2 milyon dolarlık ithalat yapmıştır. Öte yandan Romanya, 107 milyon dolarla, Sıcak Hadde Yassı Mamullerin en fazla ihraç edildiği ikinci ülke olurken, bu ülkeyi 59,7 milyon dolarla Yunanistan izlemiştir. 4-b) Soğuk Hadde Yassı Mamuller Soğuk Hadde Yassı Mamuller ihracatı, miktarda %37,4 , değerde de %13,9 oranında azalış göstererek, 204,5 bin ton karşılığı 196,5 milyon dolar olmuştur. Anılan ürün grubunun en fazla ihraç edildiği ülkeler arasında, Bulgaristan 37,2 milyon dolarla birinci sırada yer almıştır (% 162 artış). Yunanistan 26,9 milyon dolarla ikinci sırada yer alırken, bu ülkeye yapılan ihracatımız %143,8 oranında artış göstermiştir. Öte yandan, İspanya, Soğuk Hadde Yassı Mamuller ihracatımızda 21 milyon dolarla (%40 azalış) üçüncü sırayı işgal etmiştir. 4-c) Kaplanmış Yassı Mamuller Demir Çelik Kaplanmış Yassı Hadde Mamulleri ihracatımız 2008 yılında, 2007 yılına göre miktarda %15,2 azalış, değerde ise %9,4 oranında artışla 264,1 bin ton ve 323,7 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Demir Çelik Kaplanmış Yassı Hadde Mamullerinde, Romanya 87 milyon dolar ve %0,02 oranında gerçekleşen artışla birinci sırada yer almıştır. Yunanistan 36 milyon dolar (%105,3 artış), Gürcistan 22,9 milyon dolar (%26,9 azalış), Bulgaristan 15,7 milyon dolarla (%10 azalış) bu ülkeyi takip etmiştir. 5) DEMİR ÇELİK PROFİL Demir Çelik Profil ihracatı, 2008 yılında, miktarda %13,5, değerde ise %44,7 oranında artarak 1,54 milyon ton karşılığı 1 milyar 425 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
İngiltere, %35,5 oranında artış ve 127 milyon dolarla, çelik profil ihracatımızın en fazla yapıldığı ülke olurken, Fas 122,6 milyon dolar ve %1,7 artışla ikinci, Birleşik Arap Emirlikleri 89,7 milyon dolarla (%309,8 artış) üçüncü, Yunanistan 78 milyon dolarla (%34,7 artış) dördüncü sırada yer almıştır. 6) DEMİR ÇELİK BORU Demir çelik ürünleri arasında önemli kalemlerimiz arasında olan Demir Çelik Boru ihracatımız 2008 yılında, geçen yılın aynı dönemine göre, miktarda %10,6, değerde de %49,6 artmıştır. Bu sektörde 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, 1 milyon 709 bin ton karşılığı 1.980 milyon dolar ihracat gerçekleştirilmiştir.
Bu ürün grubunda Cezayir, ülkemizden %118’lik artışla 359,5 milyon dolarlık alım gerçekleştirmiştir. ABD 210 milyon dolarlık (%519 artış) alımı ile ikinci, İngiltere 152,5 milyon dolarlık (%19,6 artış) alımı ile üçüncü sırada yer almıştır. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
İst.
Demir Çelik İhr. Birliği